سستي كار دولت اشكاني از زمان فرهاد چهارم به بعد به علت نفاق داخلي خانواده سلطنتي روز به روز رو به شدت گذاشت ، به طوريكه موفقيت بزرگ اردوان هم در جنگ آخر با روميان نتوانست مانع انقراض اين دولت بشود و ديري نپاييد كه اردشير بابكان از پارس قيام كرد و در جنگي كه ميان او اردوان واقع شد ، پارتي ها شكست خوردند و اردوان هم كشته شد .

با كشته شدن اردوان دولت 470 ساله اشكاني زوال يافت و زمام امور كشور دوباره بدست شاهان پارس افتاد (224 ميلادي)‌ .

اردشير بابكان پس از اين فتح بزرگ و تصرف قسمت هاي مختلف كشور ، از لحاظ استحكام مباني دولت جوان خود به دو كار عمده دست زد كه هر دو براي اجراي افكار بلند او نهايت لزوم را داشت :

ü      وحدت ملي را بر اساس مذهب استوار ساخت

ü      ارتش ايران را از صورت چريكي خارج و به صورت منظم و دائمي درآورد كه به خرج دولت نگهداري و جيره و مواجب سربازان از خزانه شاه پرداخت مي شد .

به اين ترتيب رفته رفته مركزيت دولت تثبيت و داخله كشور تحت تسلط و حكمفرمايي او درآمد و گاه آن رسيد كه از دشمن خارجي انتقام بكشد يعني با روميان داخل جنگ بشود .

دلايلي كه در آن زمان اردشير را به اين جنگ بر مي انگيخت به طور كلي بدين قرار بود :

الف) بعضي از قسمت هاي غربي ايران از زمان اشكانيان در تصرف روم باقي مانده بود و برخي از ولايات سرحدي هم به تحريك روميان هنوز به طور كامل مطيع نشده بودند .

ب‌)      خسرو پادشاه ارمنستان كه از دودمان اشكاني بود در موقع جنگ اردشير با اردوان به كمك اردوان به داخله ايران تاخت و چون در بين راه از كشته شدن وي آگاه شد به تصرف بعضي از ولايات شمال غربي اكتفا نموده به خاك ارمن بازگشت . بعد هم به اتكا دولت روم بعضي از بزرگان اشكاني را در دربار خويش پناه داد و درصدد اختلال كار اردشير برآمد .

ت‌)      دولت اشكاني باختر نيز در اين زمينه با ارمنستان ارتباط پيدا كرده بود و وضعيت اين دو كشور در مغرب و مشرق ايران مورد نگراني بود .

ث‌)      بنا به گفته بعضي از مورخين چون اردشير خود را وارث هخامنشيان مي دانست با اين فكر افتاد كه حدود ايران را از طرف مغرب تا درياي مديترانه بسط دهد يعني روميان را از آسياي غربي خارج نمايد و به طوريكه در ادامه خواهيم ديد وضعيت دولت روم هم تا اندازه اي تاييدي بر اين تفكر بود .

^{ادامه دارد ......}