۴. فرماندهي و انظباط ارتش روم

فرماندهي هر ارتش روم با سرداري بود كه "Dux" خوانده مي شد و هر سرداري چند نفر فرمانده لژيون " legats" در تحت امر خود داشت . هر لژيون شش نفر افسر " tribuns militaries" داشت كه درجه آنها نظير درجه سرگردي امروزه بوده و اينها مامور فرماندهي و اداره قسمت هاي لژيون بودند. هر " سانتوري" داراي فرماندهي بود  كه به اسم "Centurion" يا همان سروان خوانده مي شد . استوار ها را به نام "decuions" مي خواندند . از بين اين افسران دو طبقه اول (لگات و تريبون ها) از طرف كنسول ها يا هيئت ملت انتخاب مي شدند و سانتوريونها  از بين سربازان قديمي انتخاب و در سلسله مراتب نمي توانستند به درجه بالاتر نائل گردند .

انظباط ارتش روم فوق العاده سخت و محكم و شديد بود . اگر سربازي در موقع كشيك مي خوابيد يا هنگام جنگ از پست خود فرار مي كرد يا از اوامر سرداري سرپيچي مي نمود محكوم به اعدام بود.

۵. اسلحه :

لژيونر ها يا پياده نظام اصلي روم داراي دو نوع اسلحه بودند اسلحه تدافعي و اسلحه تعرضي :

اسلحه تدافعي آنها عبارت از خود فلزي – جوشن – سپر بزرگ و زانو بند بود . اسلحه تعرضي عبارت از زوبين بلندي بود كه سلاح ملي پياده نظام رومي محسوب مي شد و به طول 2 متر و وزن يك كيلوگرم و برد متوسط 25 تا 30متر .

اگر اين زوبين به كمك تسمه پرتاب مي شد برد آن تا 65 متر مي رسيد همين زوبين را به جاي نيزه هم به كار مي بردند . شمشير انها كوتاه و دو دمه و بوسيله بند به طرف راست آويخته ميشد . ولي افسران به طرف چپ و به كمر مي بستند .

سوار ها علاوه بر خود فلزي داراي زره ، زانوبند چرمي ، سپر گرد ، نيزه و شمشير بلند بودند .  نفرات سبك اسلحه پياده (وليت ها) داراي زره مختصر ، زوبين كوچك يا تير و كمان ولي بدون زانوبند بودند .

اسلحه پرتابي يا توپخانه آن زمان مركب از ماشين هايي بود كه براي پرتاب سنگ يا تيرها به كار مي رفتند . اين ماشين ها بر دو نوع بودند : كاتاپولت و باليست .

^{پایان بررسی ارتش ها}

^{شروع جنگ های دولت ساسانی  ..............}