۱. تاريخچه :

درست است كه دولت روم به ضرب شمشير و زور بازوي سربازان خويش موفق به تسخير عالم گرديد ولي ارتش رومي در طول زمان تغييرات بزرگي حاصل نمود تا اينكه به صورت منظم دوره ژول سزار رسيد .

در ابتدا نيروي نظامي روم مانند ساير اقوام لاتين و يوناني به شكل واحدهاي معين و دائمي نبود ، بلكه هر وقت شروع به جنگ مي شد به احضار سربازان مي پرداختند و تمام روميان مي بايست به خرج خود اسلحه و لوازم سفر تهيه ديده و براي خدمت نظام حاضر بشوند ، بدون اينكه از طرف دولت به آنها جيره يا مواجبي داده شود و البته اسلحه و تجهيزات آنها متنوع و مختلف بود .

از بين طبقات مردم آنهايي كه از وضعيت مالي خوبي برخوردار بودند به صورت سواره حاضر مي شدند ( به آنها Equites مي گفتند) و كساني كه قادر بر تهيه لوازم جنگ نبودند خارج از صفوف اصلي ارتش مبارزه مي كردند و به دشمن سنگ يا تير مي انداختند و اينها را "وليت" (Velites) مي خواندند .

ولي در زمان سرويوس توليوس در ارتش روم اصلاحاتي به عمل آمد ، بر تعداد سربازان افزوده شد و اسلحه و تجهيزات آنها شكل مرتبي به خود گرفت . سرويوس همانطوري كه مردم روم را بنا بر مكنت و توانايي آنها به هفت طبقه تقسيم نموده بود سپاهيان را هم به چند دسته تقسيم كرد . آخرين طبقه ملت كه به كلي ناچيز و بي توش و توان بودند ( به آنها Proletaires مي گفتند) از شرف سربازي محروم ماندند .

بر طبق اين تقسيم دسته اول شامل شواليه ها و صنف سوار بود . ساير دسته ها در جزو صنف پياده خدمت مي كردند . ولي هر دسته اسلحه مخصوص به خود را داشت . مثلا افراد دسته دوم داراي  كلاه خود ، سپر گرد فلزي ، جوشن ، زانوبند ، نيزه و شمشير بودند .

نفرات دسته سوم و چهارم سپر بزرگ چوبي داستند كه روي آن پوشيده از چرم و قطعات آهن بود.

افراد دسته پنجم داراي نيزه بلند و تير و كمان ولي بدون جوشن بودند . دسته ششم فقط داراي فلاخن و به طور "وليت" مي جنگيدند .

آرايش جنگي آنها مثل مردم اسپارت و مقدونيه به شكل فالانژ و از صفوف جمع و متراكمي تشكيل مي شد .

در اين آرايش سربازاني كه اسلحه و تجهيزات آنها كاملتر از سايرين بود صفهاي جلو را اشغال مي كردند .

لشكريان روم در اول بهار احضار مي شدند و در فصل زمستان آنها را مرخص مي كردند كه پي كار عادي خود بروند .

بعد ها در زمان " كاميل" به دليل جنگ هايي كه با اهالي "گُل" و ساير طوايف بزرگ داشتند براي سربازها جيره نقدي معين كردند .

اما در دوره ماريوس اوضاع ارتش به كلي تغيير كرد و تمام مردم داخل خدمت سربازي شدند. به اين ترتيب كساني كه در خدمت ارتش پذيرفته مي شدند حرفه ديگري جز حرفه سربازي نداشتند و از همين راه زندگي مي كردند و پس از خاتمه جنگ هم در خدمت باقي بودند . اسلحه و تجهيزات آنها يكنواخت شد و صنف سوار نيز ديگر مثل سابق صنف انحصاري متمولين نبود . تشكيلات قطعي " لژيون " از همين دوره شروع شد .

^{ادامه دارد ....}